Có thể bạn chưa biết: Những văn hóa thú vị trong thưởng thức rượu Sake Nhật Bản

17/09/2015|

Trên thế giới có rất nhiều loại rượu, và với mỗi loại rượu thì người thưởng thức nó cũng hình thành một nét văn hoá riêng. Từ xưa, rượu sake quý có chất lượng tuyệt hảo chỉ có thành chủ và samurai của mỗi vùng đất mới có thể thưởng thức.

 

Sendai Date

Họ là những người điều hành và bảo vệ vùng đất đó, nhờ vậy mà nông dân và thương nhân mới có thể yên ổn làm ăn sinh sống, trồng lúa gạo năng xuất, sản xuất rượu sake thơm ngon. Đương thời, rượu sake là đồ uống rất quý, chỉ những người có địa vị cao trong xã hội như là thành chủ hay samurai mới có thể thưởng thức. Cho tới hiện nay, cùng với sự thay đổi của thời đại, rượu sake đã không còn là thứ đồ uống khó tiếp cận, giờ đây bất cứ ai cũng có thể thưởng thức rượu sake.

 

Bài viết hôm nay chúng tôi muốn giới thiệu tới quý vị một cách dễ hiểu nhất về “Những văn hóa Nhật Bản thú vị trong việc thưởng thức rượu Sake”

 

 

Những chiếc “Sakazuki” được sử dụng trong các sự kiện lớn

 

Trong tiếng Nhật khi người ta nói “Sakazuki wo kawasu” thì có nghĩa là “Cùng rót rượu cho nhau và cùng uống”. Trong cuộc sống thường ngày rất hiếm khi người ta sử dụng từ “Sakazuki”.

 

Vậy người ta sử dụng từ này trong dịp như thế nào?

Sakazuki không chỉ là tên của một loại khí cụ dùng để đựng rượu, mà còn là một danh từ thể hiện một nét văn hoá truyền thống Nhật Bản. Đây có thể hiểu như bộ chén chuyên được sử dụng tại các sự kiện đặc biệt và quan trọng.

Đây là 3 chiếc Sakazuki được xếp tầng sử dụng trong nghi thức Sansankudo ở lễ cưới truyền thống Nhật Bản.

Đây là 3 chiếc Sakazuki được xếp tầng sử dụng trong nghi thức Sansankudo ở lễ cưới truyền thống Nhật Bản.

 

Trong lễ cưới truyền thống Nhật Bản, có nghi thức 2 người cùng uống rượu trong 3 chiếc Sakazuki được xếp tầng (thực tế người ta chỉ nhấp môi). Nghi thức này được gọi là Sansankudo, là một nét văn hoá truyền thống của Nhật Bản. Ngoài ra cha mẹ của cô dâu và chú dể cũng sẽ dùng Sakazuki để mời rượu cho bên thông gia. Đây chính là nghi thức mà 2 bên gia đình sẽ “Sakazuki wo kawasu” (cùng nhau rót rượu và mời nhau chén rượu mừng) để thắt chặt mối quan hệ thân mật giữa họ hàng 2 bên nhà trai và nhà gái.

 

Một nghi lễ khác có sử dụng Sakazuki đó chính là kỳ thi đấu kéo dài 14 ngày của môn võ Sumo, môn võ truyền thống và cao quý của Nhật Bản. Trong kỳ thi đấu này, võ sỹ thắng cuộc được gọi là Rikishi, sẽ dùng chiếc Sakazuki để uống rượu sake ăn mừng chiến thắng của mình. Nghi lễ này người ta sẽ sử dụng chiếc Sakazuki khổng lồ và rót hết 1,8L rượu sake và võ sỹ sẽ uống cạn. Việc ăn mừng bằng rượu sake là một nét văn hoá truyền thống của người Nhật, quý vị có thể thấy những hình ảnh như vậy rất nhiều trên truyền hình Nhật.

 

 

 

Những chiếc “Tokkuri và Ochoko” được sử dụng rất phổ biến thì như thế nào?

 

Thời xưa, khi mà vẫn chưa có chai thuỷ tinh, việc đựng rượu vẫn được cho vào những bình Tokkuri bằng gốm. Thời đó, người ta cũng không bán rượu theo đơn vị chai như hiện nay mà bán theo “Định lượng”. Khi đó, những bình Tokkuri lớn được sử dụng, và bình Tokkuri này không phải là của người mua rượu mà là chủ của hàng rượu sẽ cho thuê để mua rượu. Mỗi bình lớn như vậy có dung tích khoảng 1.8L.

 

Hiện nay, những bình Tokkuri dung tích nhỏ được sử dụng nhiều hơn, và không chỉ có những bình Tokkuri bằng gốm mà còn có bình Tokkuri có chất liệu bằng thuỷ tinh như hình minh hoạ bên dưới. Trong trường hợp uống nóng, thì hầu hết người ta đều sử dụng bình Tokkuri bằng gốm. Còn khi muốn uống lạnh, thì người ta thường sử dụng bình Tokkuri chất liệu thuỷ tinh bởi vẻ sang trọng và có thể nhìn thấy được sự tinh khiết của những giọt rượu trong bình. Gần đây cũng bắt gặp nhiều bình Tokkuri có lỗ để cho đá lạnh vào nhằm giữ lạnh cho rượu khi uống giống như hình ảnh bên dưới (rượu sẽ được giữ lạnh bằng đá lạnh nhưng không bị loãng đi do không tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh, đây là nét đăc biệt của những chiếc bình Tokkuri này).

 

Phía bên trái là bình Tokkuri, và bên phải là những chiếc cốc Ochoko

Phía bên trái là bình Tokkuri, và bên phải là những chiếc cốc Ochoko

 

Có 2 tên gọi là Ochoko và Choko nhưng cái tên được sử dụng nhiều hơn là Ochoko, và cũng giống như Tokkuri, Ochoko được làm bằng cả chất liệu gốm và thuỷ tinh. Những người thích uống rượu sake thường sưu tập riêng cho mình một bộ Ochoko để thưởng thức rượu. Tuỳ vào hình dáng, màu sắc hay chất liệu của loại ly, cốc và bình mà có thể trải nghiệm nhiều sắc thái thưởng thức rượu Sake khác nhau. Văn hóa uống rượu (Shuki) bằng bình Tokkuri và cốc Ochoko rất phổ biến tại Nhật Bản.

 

 

Tại sao lại có kích thước nhỏ như vậy?

Đây được xem là một nét đặc trưng rất riêng trong văn hoá uống rượu của Nhật Bản. Người Nhật khác với người phương Tây, từ xưa đã không có thói quen chạm vào nhau (Body touch) như bắt tay giữa những người bạn. Tuy nhiên thông qua việc sử dụng Tokkuri và Ochoko để rót rượu mời nhau thì sẽ có sự va chạm qua lại giữa Tokkuri và Ochoko. Ochoko càng nhỏ thì số lần rót rượu sẽ càng nhiều và sự va chạm đó tất nhiên cũng nhiều hơn. Nhờ vậy mà tăng sự thân mật và cởi mở giữa đôi bên, đây chính là nét độc đáo trong văn hoá uống rượu của Nhật.

 

 

Có loại cốc lớn hơn Ochoko một chút được gọi là Guinomi

 

Ở những quán nhậu Izakaya hay ở nhà thì người Nhật thường sử dụng “Guinomi”. Guinomi lớn hơn Ochoko một chút, vì vậy có thể rót được nhiều rượu hơn, và đây là loại cốc mà những người thích uống rượu sake rất hay sử dụng. Hầu hết Guinomi được làm bằng gốm. Những quán Izakaya chuyên về rượu sake sẽ có rất nhiều chủng loại Guinomi để khách hàng tuỳ chọn theo sở thích.

 

DSC01883234S

Người ta nói cái tên Guinomi có thể bắt nguồn từ cụm từ “Guitto nomu”. Tuy nhiên sự thật chính xác như thế nào thì ngay cả người Nhật cũng không biết.

  • “Guitto nomu”
  • “Gui nomi”

Nếu đọc liên tiếp 2 cụm từ này thì quý vị chắc hẳn cũng thấy chúng được phát âm khá giống nhau.

 

Gui có nghĩa là uống ừng ực thường thấy khi người ta uống bia, là những âm thanh phát ra từ cổ họng khi uống một hơi dài. Chính vì vậy nếu không uống một lượng lớn thì sẽ không phát ra âm thanh đó nên người ta mới gọi là Gui nomi.

 

 

Quý vị có biết “Masu”, một loại cốc hình vuông được làm bằng gỗ? 

 

Masu vốn không phải được dùng để uống rượu, nó vốn là một dụng cụ để đong đo. Ngày xưa, do không có những đơn vị đo lường như ML hay CC nên người Nhật đã sử dụng Masu để đong đo, chủ yếu là gạo và ngũ cốc.

 

Được làm bằng chất liệu gỗ thông Sugi có mùi thơm đặc biệt, vân gỗ đẹp nên Masu bỗng được dùng để uống rượu (Shuki) và trở thành một nét văn hóa khác biệt. Vốn dĩ là chiếc cốc dùng để đong đo Masu đã dần trở thành chiếc cốc uống rượu mang phong cách Nhật Bản được sử dụng rất phổ biến hiện nay. 

 

Masu với chất liệu gỗ Sugi

Hình dáng của loại cốc Masu, chủ yếu được làm bằng gỗ, phía trái là Masu được sơn và bên phải là Masu với chất liệu gỗ Sugi

 

Nếu là người Nhật, khi nhìn thấy chiếc Masu như thế này sẽ biết ngay rằng đây là “Chiếc cốc để uống rượu Sake” nhưng thực tế trong đời sống hằng ngày không mấy khi người ta dùng Masu để uống rượu cả. Chất liệu gỗ khó sử dụng hơn so với thuỷ tinh hay gốm (dễ rửa và làm sạch). Tuy nhiên, khi uống rượu bằng Masu thì sẽ mang lại một cảm giác rất đặc biệt. Chính vì vậy, người ta thường sử dụng Masu cho các sự kiện quan trọng. Ngoài ra, khi uống rượu bằng Masu được làm bằng gỗ Sugi thì sẽ có mùi hương của gỗ rất đặc trưng đem lại một cảm giác hoàn toàn khác. 

 

Hiện nay Masu được dùng để trưng bày ở các nhà hàng, quán Izakaya hay các cửa hàng chuyên về rượu khá nhiều.

 

 

Phong cách thưởng thức hiện đại bằng ly vang

 

“Ơ, uống rượu Sake bằng ly vang sao!?”

Ngay cả người Nhật cũng sẽ bất ngờ mà thốt lên như vậy. Bởi vì người ta luôn quan niệm rằng “Ly vang chỉ dùng để uống rượu vang”.

 

“Ơ, uống rượu Sake bằng ly vang sao!?”

Ngay cả các nhà hàng Nhật hay quán Izakaya, cũng không có mấy nơi sử dụng ly vang để thưởng thức rượu sake. Nakama chúng tôi muốn thử những cách thưởng thức khác biệt nên đang giới thiệu rộng rãi tới đông đảo người tiêu dùng tại Việt Nam phong cách thưởng thức rượu sake bằng ly vang vô cùng mới mẻ này.

 

Thực tế, có rất nhiều chủng loại ly vang khác nhau về kích thước, chất liệu, độ mỏng. Ví dụ, khi uống vang đỏ phải dùng ly vang lớn, và ngược lại khi uống vang trắng thì lại sử dụng ly vang bé hơn. Đây là những điều rất cơ bản trong việc thưởng thức rượu vang.

 

Lý do chúng tôi chọn kiểu ly vang này

Nakama chúng tôi sử dụng ly vang của Pháp, dưới kinh nghiệm đã sử dụng rất nhiều loại ly vang khác nhau cuối cùng chúng tôi đã chọn ra được ly vang thích hợp nhất (khả năng khuếch tán hương thơm, tôn lên vị rượu sake) và quyết định sử dụng kiểu ly vang này để thưởng thức rượu sake. Đây là ly vang rất khó mua ngay cả ở Nhật và Việt Nam, chính vì vậy chúng tôi rất trân trọng và sử dụng rất cẩn thận. (Thật hạnh phúc là cho tới tận thời điểm này chưa có một ly vang nào của chúng tôi bị vỡ!)

 

Lý do chúng tôi chọn kiểu ly vang này :

  • Khuếch tán cực đại hương thơm của rượu
  • Mong muốn xác nhận được màu sắc tinh khiết của rượu bằng mắt thường
  • Mong muốn kiểm tra vị rượu tinh khiết thông qua việc sử dụng ly vang mỏng

 

Bình thường chúng tôi vẫn thường xuyên tiến hành thử rượu nên lúc nào cũng sử dụng những ly vang giống nhau. Nếu sử dụng ly vang khác nhau thì hương thơm và vị rượu sẽ bị biến đổi. Chính vì vậy, Nakama chúng tôi luôn sử dụng ly vang như hình bên trên.

 

 

Quý vị thích phong cách thưởng thức nào?

 

Lần này chúng tôi đã giới thiệu cho quý vị về 5 phong cách và văn hóa uống rượu Sake của Nhật Bản cùng với những loại ly, cốc, chén và bình đựng chuyên dụng khác nhau với đủ chất liệu: gốm, sứ, thủy tinh, và thậm chí là gỗ. Mỗi loại có những đặc trưng độc đáo riêng và có những câu chuyện thú vị về cách sử dụng chúng. Nếu quý vị thích phong cách truyền thống thì có thể sử dụng Sakazuki hay Masu. Hoặc nếu quý vị thích sự thoải mái thường ngày thì có thể dùng Tokkuri, Ochoko. Còn nếu quý vị muốn thưởng thức rượu sake theo một phong cách đẳng cấp hiện đại thì ly vang là sự lựa chọn tuyệt vời. 

 

Cũng giống như những vật dụng ăn uống thường ngày, lựa chọn theo sở thích của mình là một quyết định đúng đắn nhất. Thay đổi ly, cốc khi uống rượu sẽ tạo ra những cảm nhận và sắc thái rất khác nhau, đây cũng là nét thú vị trong văn hoá uống rượu.

 

Ở Nhật, người ta không đơn giản uống rượu như một thứ đồ uống có cồn đơn thuần mà có văn hoá xem trọng phong cách thưởng thức, đưa nó lên một tầm cao gọi là tửu đạo. Khi quý vị tới các nhà hàng Nhật hay quán Izakaya hãy thử xem nơi đó có những chủng loại ly, cốc hay bình rượu nào. Nếu quý vị phát hiện ra những khí cụ đặc biệt thì nhất định nên dùng thử nó để tìm tới những cảm nhận mới lạ trong việc thưởng thức rượu sake.

 

Đừng ngần ngại khám phá những phong cách phù hợp với sở thích của mình.

 





Rượu Sake

Cảnh báo!

Không được sao chép bất cứ nội dung nào trên website mà không được sự cho phép của chúng tôi. Một số website đã có hành vi sao chép nội dung và hình ảnh của chúng tôi và đã bị phát hiện. Nghiêm cấm sao chép thông tin website dưới mọi hình thức.

Đây là Blog cập nhật mới nhất về những hoạt động của chúng tôi.

MORE BLOG



Bạn có muốn trao đổi trực tiếp trên điện thoại?

(C) 2016 NAKAMA All Rights Reserved.